Dikkat Dağınıklığı Olan Çocuklarımız Hakkında Bilmemiz Gerekenler

Dikkat Dağınıklığı Olan Çocuklar Hakkında Bilmeniz Gerekenler

1. Dikkat dağınıklığı olan çocuklar, bir şeye yoğunlaşmakta güçlük çeker. Bunun anlamı, beyinleri ortama bir bağlanır bir kapanır. Çevre ile bağlantıları kesildiğinde, bu çocuklar o an önemli olmayan şeylerle ilgilenmeye başlarlar. Bu onların önemli olan şeyleri kaçırmasına sebep olur.

2. Sınıftayken, akılları başka yere gider. Örneğin, pencereden dışarıyı seyrederler, saatin tik taklarına takılırlar ya da bir önceki akşam televizyonda izledikleri birşey üstüne düşünürler.

3. Bazen kendilerini okulda çok yorgun ve sıkılmış hissederler. Bu özellikle oturmaları ve dinlemeleri ya da okul çalışmalarını yapmaları gerektiğinde olur.

4. Dikkat dağınıklığı olan çocukların akılları hızlı işler. Bu yüzden pek çok hata yapabilirler.

5. Bazen çok hareketli olurlar. Bedenleri durmadığından, insanlar onlara hiperaktif der. Oturmaları gerektiğinde yerlerinde duramaz ve dolaşırlar. Bu onların gereken bitirmeleri gereken işlere mani olur ve çevrelerinde ki insanları da rahatsız eder. 6. Pek çok kez, dikkat dağınıklığı olan çocuklar, düşünmeden hareket eder ve konuşurlar. Bu yüzden dürtüseldirler. Bunun sonucunda kastetmedikleri şeyleri söyler ve yaparlar. Bazen de başları derde girer.

7. Dikkat dağınıklığı olan bazı çocuklar, devamlı yeni oyunlar oynamak, yeni oyuncaklar ve heyecan ister. Bir şeyi istediklerinde de oldukça ısrarcı olabilirler.

Dikkatinizi yoğunlaştırabildiğinizde şunları yapabilirsiniz:

1. Yoğunlaşabilirsiniz

a. Aklınız bir konudan diğerine atlamaz.

b. Yanlış şeye bakmaz ya da dinlemezsiniz.

c. Aklınız hemen yorulmaz.

2. Davranışlarınız kontrol edebilirsiniz.

a. Birşey yapmadan önce düşünürsünüz.

b. Aşırı derecede aktif, hareketli değilsinizdir.

c. Yanlış birşey yaptığınızda bunun farkına varırsınız.

3. İşlerinizi tamamlarsınız.

a. Çok hızlı çalışmazsınız.

b. Hatalarınızı farkedersiniz.

c. Başladığınız işleri bitirirsiniz.

Dikkat dağınıklığı olan çocuklar kendilerine nasıl yardımcı olabilirler?

1. Dikkat dağınıklığı olan çocuklar, dikkatelerini veremedikleri zaman, bunun farkına varmaya çalışmalıdırlar.

Mesela dalıp hayaller kurmaya başladıklarında. Her çocuk kendine, dur bir dakika, sen yine daldın, hayal kuruyorsun diyebilir. Toparlanmalı ve öğretmenimin söylediklerini dinlemeliyim demeli.

2. Dikkat dağınıklığı olan çocuklar, öğretmenlerine yakın oturmaya çalışmalıdır. Bazen öğretmenin, öğrenci dersten koptuğunda, yeniden kendini konuya verebilmesi için,küçük bir işaret vermesi gerekebilir.

3. Çoğu kez, dikkat dağınıklığı olan çocukların yavaşlamaları gerekir. Kendi kendilerine birşey yapmaya başlamadan önce durup düşünmeleri gerekir. Böylece dürtüsel olmazlar.

4. Önemli bir şeye başlamadan önce kendilerine " Bunu yapmanın en iyi yolu nedir?” " Bunu bu şekilde yaparsam ne olur? " " Peki başka bir şekilde yaparsam nasıl olur?” diye sormalıdırlar. Bu şekilde planlama yapmak, aklın etkin çalışmasına yardımcı olur.

5. Planlama sayesinde bu çocuklar daha doğru davranır ve daha rahat arkadaşlık kurarlar. Bir şey söylemeden önce, bir çocuk kendine sormalıdır? " Bunu ona söylersem kendini nasıl hisseder? " Ya da bir şey yapmazdan önce, " Bunu yaparsam arkadaşım beni sever mi? " gibi.

6. Dikkati dağınık çocuklar, bir işi yaparken, onu nasıl yaptıklarını takip etmelidir. Böylece çalışmalarında bu kadar çok dikkatsiz yapılmış hata olmayacaktır.

7. Ödevlerini yaparken, yoğunlaşmak için çok gayret göstermek zorundadırlar. Çalışmak için bir yer bulmalıdırlar. Bazı çocukların birkaç yerde çalışmaları gerekebilir. İşin bir kısmını bir odada, kalanını bir başka odada, ya da yerde, masada ya da sırada yapabilirler. Yer değiştirmek onların kafalarını toparlamalarına yardımcı olur.

8. İşlerini yapmak için iyi bir zaman seçmelidirler. Pek çok ara vermelidirler. Ayağa kalkmaya ve dolaşmaya ihtiyaç duyabilirler.

9. Okurken, not almaya çalışmalıdırlar. Kitap okurken, önemli buldukları kelimelerin altını çizmeleri faydalıdır. Önemli kelimeleri, küçük bir kağıda yazıp, sayfanın kenarına iliştirebilirler. Okurken kalem kullanmak, onların yoğunlaşmasına katkıda bulunur.

10. Dikkat dağınıklığı sorunlarıyla ilgili, konuşabilcekleri bir yetişkin olmalıdır yanlarında. Bu kişi onlara bu konuda ki gayretlerinin nasıl gittiği konusunda nasıl gittiği hakkında bilgi vermelidir.

Bu çocuk size bir yerlerden tanıdık geliyor mu?

"Deniz’in dersin başına oturması ile kalkması bir oluyor. Söylediklerimi ya dikkatsizlikten duymuyor ya da dikkatini çok kısa süre verdiği için tamamını anlamıyor. Bir resmin detaylarına bakarken yada önemli bir açıklamayı okurken dikkati yine çok kısa ve yüzeysel. Ödevini bitirmesi çok uzun zaman alıyor, etrafındaki her şey onun dikkatini dağıtabiliyor. Ders sırasında etrafındaki her şeyle ilgilenebiliyor.”

Şimdi belki, tüm bunlar benim çocuğumun davranışları ile örtüşüyor diye düşünebilirsiniz. Ancak şunu da düşünmelisiniz. Aşağı yukarı her çocuk dikkatini toplama da zorluklar yaşayabilir . O gün yaşadığı olumsuz bir olay, çok fazla fiziksel aktivitede bulunmuş olması gibi etmenler de çocukların dönem dönem dikkat dağınıklığı (konsantrasyon zorluğu) yaşamasına neden olabilir.

Eğer dikkat dağınıklığı, çok sık yaşanıyorsa, dikkatini toplaması için gereken ön süre gün geçtikçe uzuyorsa ve bunların yanında okulda da problemler yaşanmaya başlanmışsa bu nokta da incelenmesi gereken bir durum var demektir. Özellikle ilkokula başlayan çocukların, girdikleri ilk akademik ortam olan okulda başarısızlıkla ve yapamıyor olmakla karşılaşmaları, onların düşük benlik algısı geliştirmeleri için önemli bir neden olmaktadır. Gereken müdahale yapılmadığında,– yapamıyor oluş, zaten ben bunu yapamam şeklindeki inanış, öğrenmeye yönelik motivasyonda düşme – şeklinde bir kısır döngü haline gelir. Karşımıza olumsuza doğru giden bir tablo çıkar.

"Konsantre olmak-Dikkatini toplamak” ne demektir?

Konsantrasyon, bir ışın demetine benzetilebilir. Beklenilen bu ışın demetinin tüm çevreyi değil, istenilen odak noktasını ayrıntılarıyla aydınlatmasıdır. Böylece çocuk, o noktadaki tüm detayları, herhangi bir problem olmadan algılayabilecek ve hafızasına gönderebilecektir.

Konsantrasyonun tam karşıtı olan "dikkat dağınıklığı” ise, çok geniş bir yelpazeye yayılmış ışınlara benzetilebilir. Bu ışınlar istenilen odak noktasını değil, tüm çevreyi aydınlatılır. Dolayısıyla, detaylar görülemez, görsel bütünlük sağlanamaz, algılanamaz ve hafızaya kaydedilemez.

Eğer çocukta, dikkat dağınıklığı görülüyorsa; üç faktörden söz edebiliriz. Bu faktörlerin bazen biri, bazen de birden fazlası bir arada bulunabilir.

1. Uygun olmayan dış faktörler

Çalışma ortamının fiziksel olarak uygun hale getirilmiş olması önemlidir. (Ses ve ısının iyi ayarlanmış olması, yeterli oksijenin sağlanması için havalandırılmış olması, çalışma süresi v.b)

Özellikle küçük yaştaki çocukların aynı anda çok fazla uyarıcı (TV., çok çeşitli oyuncak vb.) ile karşı karşıya kalması da dikkat dağınıklığı açısından risk oluşturmaktadır.

Ara vererek çalışmanın kayıp bir zaman olduğu düşünülmektedir. Ancak yapılan bilimsel çalışmalar, ara vererek çalışanların, ara vermeden çalışanlara göre daha kısa sürede öğrendiklerini ortaya koymaktadır. Konsantre olmuş 10 dk.lık çalışma, konsantre olmadan yapılan 30 dk.lık çalışmadan daha değerlidir.

2. Fiziksel ve/ veya psikolojik faktörler

Daha önceden tespit edilmemiş olan duyma veya görme problemleri, düşük benlik algısı, duygusal problemleri v.b durumlar konsantrasyon için önemlidir. Psikolojik bir faktörün etkisinin yanında sadece fiziksel bir faktörün de etken olabileceği düşünülmeli, görme/ işitme probleminin olup olmadığı bir doktor tarafından kontrol edilmelidir.

3.Eğitim ve alıştırmaların yetersizliği

Gerek okul öncesi dönemde, gerekse ilköğretim döneminde dikkatini yoğunlaştırmayı öğrenebileceği aktivitelerle yeterince karşılaşmamış olması, egzersiz yapma olanağının sağlanmamış olması olumsuz etkenler arasında yer alır .

Konsantrasyon zorluğuna neden olan faktör ailenin kendi içinde yapacağı bir düzenleme ile ortadan kaldırılamıyorsa, o noktada vakit geçirmeden profesyonel bir yardım alınması gerekmektedir. Bu yardım, çocukla yapılacak çalışmaların yanında, anne babanın konu ile ilgili bilgilendirilmesini ve yönlendirilmesini de sağlayacaktır.

Günümüzün önemli sorunlarından biri olan dikkat dağınıklığı, özellikle ilköğretime başlama dönemlerinde fark edilip ele alınırsa, daha kolay çözüme ulaşılabilir. Çocuğun gösterdiği davranışlara "ders çalışmaktan sıkılıyor, oyalanıyor, tembel ” gibi tanımlamalar yapıp gerçek neden gözden kaçırılabilmektedir. Burada anne babalara düşen görev, iyi bir gözlemci ve dinleyici olmaktır.

Meltem Canver Kozanoğlu
Uzm. Psikolojik Danışman

Etiketler : Rehberlik, Sunu

Sosyal Paylaşım :

İlginizi Çekebilecek Diğer Başlıklar

Yorum Ekle

Yandex.Metrica
0,0472